Kansen

• Banking: het plan van de CBN (Central bank of Nigeria) is dat buitenlandse banken hun eigen vestiging mogen gaan opzetten, zonder partnerschap met bestaande Nigeriaanse banken. Wanneer dit plan daadwerkelijk doorgevoerd wordt, is nog onduidelijk.

• Fund/asset/portfoliomanagement: er is een groot gebrek aan kennis op dit gebied in Nigeria.
• Verzekeringen: een van de snelst groeiende financiële subsectoren. De overheid stimuleert het aangaan van samenwerking met Nigeriaanse bedrijven boven het starten van een eigen tak van een buitenlandse verzekeraar.
• Private equity en venture capital: deze fondsen groeien in Nigeria en hebben bijna altijd een Britse of Amerikaanse oorsprong.
• Pensioenen: Er zijn ongeveer 3 miljoen geregistreerde pensioengerechtigden (voornamelijk federale ambtenaren) op een potentieel van 40 miljoen. Hierbij moet worden opgemerkt dat de pensioencommissie bijzonder strikt is in het uitgeven van licenties.
• Kapitaalmarkt-/aandelenmarktservices: dit is een groeiende aandelenmarkt, hoewel veel sectoren zoals productie of telecombedrijven hierin nog niet vertegenwoordigd zijn.
• Overige financiële dienstverlening: incassodiensten: op korte termijn is dit een zeer moeilijke markt omdat NAW-gegevens nog niet gecontroleerd kunnen worden. Op lange termijn wordt dit een belangrijke dienst. Ook kan gedacht worden aan kansen in de onafhankelijke audit- en accountancydiensten.

Marktomvang
Nigeria kent een minimaal aanbod van financiële diensten maar de sector groeit snel (zeker in vergelijking met de rest van de wereld). Het is een van de oudste sectoren van het land en oorspronkelijk op Brits model gebaseerd. Aanvankelijk was de sector slechts gericht op het bankwezen. De laatste jaren komen er echter steeds meer andere financiële dienstverleners bij zoals zelfstandige verzekeraars en hypotheekverstrekkers.

De financiële dienstverlening is de absolute topper van de Nigeriaanse macro-economie op dit moment. Hoewel de groei ingezet werd door de overheid die wil dat Nigeria de financiële ‘hub’ wordt van Afrika, valt de huidige groei nu volledig toe te schrijven aan private bedrijven. De markt trekt veel investeerders aan.

Met een bevolking van 140 miljoen en een sterk opkomende middenklasse is het ontwikkelingspotentieel van de financiële sector enorm. Op dit moment heeft slechts een miljoen Nigerianen een bankrekening. Creditcards, bankleningen en hypotheken voor de gemiddelde burger komen nauwelijks voor. Een van de redenen hiervoor is het ontbreken van goede controlesystemen voor de NAW-gegevens (naam, adres en woonplaats) van consumenten. De doelgroep voor financiële diensten bestaat momenteel uit ongeveer 15 tot 25 miljoen Nigerianen en deze groep groeit snel.

Marktontwikkeling
Met een brutokrediet van 13 procent van het bruto binnenlands product (bbp) is de markt nog steeds groeiende (in andere opkomende markten als Brazilië ligt dit op circa 35 procent). Dit zijn voornamelijk grote, bedrijfsgerelateerde leningen. Leningen in de detailhandel bedragen nog maar 2 procent van het bbp. Tot nu toe was het percentage NPL (non-performing loans) erg hoog met 20 procent door slechte risicoanalyses en de relatief zwakke economische groei.

De beurs doet het relatief goed in Nigeria, hoewel de vraag is of de groei in aandelen wel voldoende gebaseerd is op de prestaties van de bedrijven. Veel Nigerianen kopen namelijk aandelen omdat het een hype is. De volgende grote ontwikkeling in de Nigeriaanse financiële markt is de opkomst van de ‘corporate bonds’. Tot nu toe zijn er alleen obligaties van de overheid.

Import
Import als zodanig is niet relevant voor deze markt. Als we het hebben over buitenlandse inbreng in deze tak, dan blijkt dat de inbreng ver achter blijft bij de potentie. Er zijn slechts drie buitenlandse banken actief. Ook onder de financiële consultancy bevinden zich slechts weinig van oorsprong buitenlandse bedrijven. Een voorbeeld van een bedrijf gevestigd in Nigeria is KPMG. Het gebrek aan buitenlandse input komt waarschijnlijk omdat de sector nog maar kortgeleden gereorganiseerd is.

Herkomst import
De inbreng van buitenlandse bedrijven komt voornamelijk uit Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Investeringen
Veel vermogensfinanciering van de financiële bedrijven komt uit de beurs: alle grote banken hebben een beursnotering. Veel van het geld dat via de beurs wordt verdiend (in totaal circa 3 miljard US dollar) wordt geïnvesteerd in het uitbreiden van het infrastructurele bankennetwerk, het ontwikkelen van alternatieve distributienetwerken en nieuwe services (pinautomaten, e-banking en investment banking). De Nederlandse Ontwikkelingsbank FMO, heeft ook in de Nigeriaanse financiële sector geïnvesteerd.

Overheidsprogramma’s
De Nigeriaanse overheid heeft de afgelopen jaren grote invloed gehad op de financiële sector. Zo is het aantal banken teruggedrongen van 89 naar 24 en is het minimumkapitaalvereiste omhoog gegaan van 2 miljard Nigeriaanse naira (11 miljoen euro) naar 25 miljard naira (137 miljoen euro). Actieve deelname van de overheid in banken is afgenomen de laatste jaren. Hierdoor bestaat een vrijer ondernemersklimaat binnen de sector. Naast de bankensector zijn ook de verzekeringsmarkt en pensioensector een aantal jaren terug hervormd door de overheid.

Belangrijkste spelers op de markt
De financiële sector is bijna geheel privaat. Er zijn 24 grote banken actief op de markt waarvan de oudste First Bank is. Standard Chartered, City Bank en Standard Bank zijn van oorspong buitenlandse banken met een groot netwerk, maar met een beperkt aandeel in Nigeria.

Daarnaast zijn er ongeveer 25 verzekeringsbedrijven, 178 geregistreerde aandelenhuizen en 35 financiële consultancybedrijven actief. Er zijn 26 goedgekeurde pensioenbedrijven. Vooral in de verzekeringssector bestaat er vaak twijfel over de integriteit van de bedrijven. Op het terrein van financiële diensten voor grote, multinationale bedrijven is de competitie in de financiële dienstverlening sterk. In dienstverlening voor consumenten is er nog bijzonder veel ruimte.

Organisaties

• National Pension Commission: www.pencom.gov.ng
• National insurance commission: www.naicomonline.org
• Securities and exchange commission: www.sec.gov.ng
• Nigeria Deposit Insurance Commission: www.ndic-ng.com
• Bank of Nigeria: www.cenbank.org

Meer informatie:
Contactgegevens van alle grote financiële dienstverleners in Nigeria zijn in bezit van de Nederlandse ambassade te Abuja.