MEDA: EU-programma voor het Middellandse Zeegebied
|
Inleiding
De Europese Unie financiert projecten en programma’s in de zogenoemde derde
landen. Voor de landen rond het Middellandse Zeegebied wordt dit gedaan via
het MEDA-programma.
Vanaf 2007 zullen de EU-programma's MEDA en TACIS overgaan in het 'European
Neighbourhood and Partnership Instrument' (ENPI). Het ENPI is het instrument
voor de implementatie van het 'European Neighbourhood Policy' (ENP) voor de
volgende buurlanden van de EU:
- Oost-Europa: Wit-Rusland, Oekraïne
en Moldavië;
- Zuid-Kaukasus: Georgië, Armenië en
Azerbaidzjan;
- Middellandse Zeegebied: Marokko,
Algerije, Tunesië, Libië, Egypte, Israël, Jordanië, Libanon, Syrië en de
Palestijnse Autoriteit.
Het budget van ENPI zal in totaal bijna 12
miljard euro voor de periode 2007-2013 bedragen. In vergelijking met de
ongeveer 8,5 miljard euro voor de gezamenlijke TACIS- en MEDA-programma's
voor de periode 2000-2006 is dit een significante toename van de beschikbare
fondsen. Er is nog onduidelijkheid over de percentages voor verdeling van het
budget over de verschillende onderdelen van het instrument:
landenprogramma's, thematische instrumenten en cross-bordersamenwerking. De
ENPI-projecten zullen grote projecten zijn: van zo’n 8 tot 10 miljoen euro
per project. Gemiddeld zullen per land per jaar zo’n drie à vier projecten
getenderd worden.
Het MEDA-programma bestaat uit giften, die worden aangewend ter financiering
van projecten in deze landen. Voor het Meda II programma 2000-2006 is een
totaal budget van 5,35 miljard euro beschikbaar. Per land zijn er indicatieve
bedragen vastgesteld. Daarnaast wordt 10 procent van de middelen uitgegeven
aan regionale projecten. De Europese Investeringsbank (EIB) stelt voorts
middelen ter beschikking in de vorm van leningen, veelal uit eigen middelen.
De hulp bestaat voor een belangrijk deel uit consultancy. Daarnaast worden in
het kader van de projecten soms ook kleine infrastructurele werken uitgevoerd
of vinden er leveranties plaats. Er bestaat een steeds sterkere tendens om de
hulp aan te wenden voor directe begrotingssteun.
De verantwoordelijkheid voor de programmering van de MEDA-projecten ligt bij
DG Externe Betrekkingen (Directie Middellandse Zee, Nabije en Midden-Oosten),
met uitzondering van Cyprus, Malta en Turkije waar de DG Uitbreiding voor
verantwoordelijk is. De DG's stellen voor elk land een Country Strategy Paper
op met een indicatie van de aandachtspunten voor de komende vijf jaar.
Daarnaast worden de plannen voor de kortere termijn (twee jaar) vastgelegd in
een National Indicative Program (NIP). Deze plannen kunnen een goede
indicatie geven van wat er de komende jaren op stapel staat, omdat daarin al
de sectoren staan vermeld waarin projecten zijn voorzien.
Het beheer van het MEDA-programma ligt bij EuropeAid, de uitvoeringsinstantie
van de Commissie. EuropeAid verwerkt de NIP tot een jaarlijks 'Plan de
financement national' waarin concrete projecten en budgetten opgenomen
worden. EuropeAid is tevens verantwoordelijk voor de aanbestedingen,
contractsluiting, betalingen en monitoring (http://europa.eu.int/comm/europeaid/index_nl.htm).
De EU heeft in alle landen van het MEDA-programma lokale delegaties. Sinds
januari 2002 worden veel van de taken van EuropeAid gedecentraliseerd naar
deze lokale delegaties. Het initiatief voor het opstellen van de
projectvoorstellen ligt bij de Commissie. Hierbij bestaat er intensieve
samenwerking met de EU-delegatie en de lokale autoriteiten in het land. De
delegaties in Marokko, Tunesië en Egypte zijn per januari 2002 uitgebreid en
van start gegaan.
|
 Inleiding
Landen
en sectoren
Netwerken
Voorwaarden
Projectcyclus
in de praktijk
Tips
Wat kan
de Nederlandse overheid (EVD en PVEU) voor u doen?
Internet
Adressen
MEDA
projecten en aanbestedingen
Terug naar EU algemeen
|
|
Landen en sectoren
Het toepassingsgebied
van het MEDA-programma beslaat:
- de Maghreb-landen: Algerije,
Marokko en Tunesië;
- de Mashrak-landen: Egypte, Israël,
Jordanië, Palestijnse Autonome Gebieden, Libanon, Syrië, Malta, Cyprus
en Turkije.
Israël komt alleen in aanmerking voor regionale
fondsen. Voor Cyprus en Malta is de financiële hulp gebaseerd op
samenwerkingsprotocollen.
Belangrijke sectoren
Ontwikkeling van de particuliere sector, human resource development,
hervorming van wetgeving, modernisering van de infrastructuur, hervorming van
de transportsector, institutionele ontwikkeling, plattelandsontwikkeling,
sociale infrastructuur (water, riolering, elektriciteit), onderwijs en
gezondheidszorg, milieu en regionale integratie.
|
|
|
Netwerken
Nederlandse bedrijven die geïnteresseerd zijn in opdrachten, doen er goed
aan zich zo vroeg mogelijk te oriënteren op lopende programma's en projecten.
Het is raadzaam om contact te leggen met
projectverantwoordelijken bij EuropeAid en om eventueel een bezoek te brengen
aan de EU-delegatie in het land zelf. Verder is het zinvol om contacten te
leggen met de nationale projectautoriteiten. Lokale autoriteiten gaan immers
een steeds grotere rol spelen in de projectvorming en in de
aanbestedingsprocedure. Wanneer de aanbesteding verschijnt, kan men dus
profiteren van de eerder opgebouwde kennis en het relatienetwerk.
Bij het MEDA-programma kunnen bedrijven niet met een eigen
projectvoorstel naar Brussel komen, aangezien het programma gedecentraliseerd
is. Als een financieringsvoorstel van een project is goedgekeurd door de
Europese Commissie, kan contact worden opgenomen met lokale
projectautoriteiten.
|
|
|
Voorwaarden
In principe kunnen alle Europese bedrijven of bedrijven uit één van de
MEDA-landen deelnemen aan aanbestedingsprocedures. Een uitgebreide handleiding met de
aanbestedingsregels voor leveringen, werken en diensten is te vinden op de
internetsite van EuropeAid: http://europa.eu.int/comm/europeaid/index_en.htm
(doorklikken naar 'Procedures' en naar 'Practical Guide to EC external aid
contract procedures').
Er bestaat geen registratiesysteem voor het MEDA-programma.
|
|
|
Projectcyclus
in de praktijk
De voorbereiding en uitvoering van projecten verlopen volgens bepaalde
fasen, tezamen de projectcyclus genoemd. Voor deelname aan een project is het
van belang te weten in welke fase dit project zich bevindt, omdat de
mogelijkheden voor consultants of toeleveranciers om op een project in te
kunnen spelen, per projectfase verschillen.
Belangrijke fases bij
het MEDA-programma zijn:
- De
publicatie van het Country Strategy Paper en de National Indicative
Programs. Meer informatie in dit stadium is te verkrijgen bij de
verantwoordelijke bij EuropeAid en bij de EU-delegaties.
- De
concrete projectvoorstellen die voortkomen uit de CSP en de NIP. Bij de
projecten staat vrijwel altijd een contactpersoon bij EuropeAid of bij
de Projectautoriteit vermeld die meer informatie kan verstrekken.
- De
aanbestedingen die voortkomen uit de projecten. Deze worden gepubliceerd
in de lokale pers en op de website van EuropeAid. Daarnaast verspreidt
ook de EVD de aanbestedingen.
|
|
|
Tips
Het
is belangrijk te zorgen voor consortiapartners, indien mogelijk uit de
MEDA-landen.
Bij het vormen van een consortium met EU-partners kunt u gebruikmaken van het
Networking/matchmaking project. Binnen dit project werken de Franse, Zweedse,
Italiaanse, Spaanse, Britse, Deense en Nederlandse Permanente
Vertegenwoordigingen samen aan matchmaking van bedrijven uit hun landen. Om
hiervoor in aanmerking te komen, moet een bedrijf ingeschreven staan bij de
AOB.
|
|
|
Nederlandse overheid
De Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie
(PVEU)
Het
ondersteunen van Nederlandse bedrijven met betrekking tot deelname aan de
MEDA-projecten vormt een deel van het werkgebied van de PVEU/AOB. De AOB
fungeert als wegwijzer en adviseur voor individuele bedrijven die zaken
willen doen met de EU. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de EVD. Ten
slotte kan de AOB corrigerend optreden naar de EU, als afbreuk wordt gedaan
aan de beginselen van gelijke kansen en eerlijke handel en Nederlandse
bedrijven daarvan het slachtoffer dreigen te worden. De trefwoorden voor de
AOB zijn gerichte informatie, bewegwijzering en advisering en zo nodig
corrigerend optreden.
|
|
|
Internet
MEDA-sites
over specifieke sectoren
|
|
|
Adressen
- Permanente
Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden bij de EU
Afdeling Ondersteuning Bedrijfsleven (AOB)
Contactpersoon: Dirk-Jan
Brouwer en Marjolijn Hoffman
Telefoon: +32 2 679 1534
Fax: +32 2 679 1777
E-mail: bre-aob@minbuza.nl
- EuropeAid, Directoraat B, Southern Mediterranean and Middle East, Unit 1, Coordination for the Mediterranean
Region
Contactpersoon: Ana Gonzalo Castellanos
Telefoon: +32 2 299 0946
Internet: http://europa.eu.int/comm/europeaid/index_en.htm
|
|
Meer informatie over dit onderwerp is op te vragen onder vermelding van
nummer 52138 bij
Isabelle Kamphuis of Asli Tanriverdi, e-mail: eu.extern@info.agentschapnl.nl,
telefoon: (088) 602 85 87, fax: (088) 602 90 26.
